1. Phân loại mâm lễ theo mục đích
Mâm lễ đi chùa, đền, phủ: Thường ưu tiên các loại quả có hương thơm nhẹ nhàng, thanh tao như phật thủ, bưởi, cam, táo, lê, na. Mâm lễ dâng Phật phải là đồ chay, tươi ngon và sạch sẽ.
Mâm ngũ quả ngày Tết:
Miền Bắc: Phối hợp theo ngũ hành (Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ). Thường có chuối xanh (nâng đỡ), bưởi hoặc phật thủ (trung tâm), cùng các loại quả màu sắc khác như hồng, quýt, lê.
Miền Nam: Thường theo mong ước "Cầu - Dừa - Đủ - Xoài - Sung" (Mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài, sung).
Mâm quả cưới hỏi: Thường là mâm quả kết rồng phượng cầu kỳ, bao gồm các loại quả như thanh long, xoài, nho, táo... đi kèm với trầu cau, trà rượu.
Lễ khởi công, khai trương, nhập trạch: Thường chọn các loại quả mang ý nghĩa may mắn, phát đạt như dứa (thơm), thanh long (rồng mây gặp hội), cam quýt (cát tường).
2. Lưu ý khi chuẩn bị mâm lễ
Lựa chọn quả: Chọn quả tươi, chín tới, không bị trầy xước, dập nát hoặc héo. Tránh dùng hoa quả giả bằng nhựa.
Số lượng: Thường chọn số lẻ (1, 3, 5...) hoặc theo bộ 5 loại quả (ngũ quả) tượng trưng cho ngũ hành.
Vệ sinh: Lau sạch quả bằng khăn ẩm (có thể dùng rượu gừng để tẩy uế) trước khi bày lên đĩa.
Trình bày: Đặt những quả to, nặng ở dưới làm trụ, những quả nhỏ, màu sắc rực rỡ đan xen ở trên để tạo sự cân đối và thẩm mỹ.
